Op deze pagina staat een handleiding voor een soldeerpracticum dat ooit op de UT was ontworpen voor het leerlingen lab. We hebben er zo'n 500 van op voorraad, dus een prima oefening om te leren solderen. Lees heel deze pagina voordat je begint met solderen.

Het is handig om alles wat je nodig hebt te pakken voordat je begint.

• Je hebt 1 pakketje (zakje met onderdelen) nodig, er zijn verschillende kleuren.
• Daarnaast heb je een boven en onderkant van de chip nodig.
• Een 9V batterij

Ook heb je wat gereedschap nodig.

• Soldeerbout (met toebehoren)
• Kniptang
• Een derde hand

De onderdelen van de Dobbelsteen moeten aan het plaatje worden gesoldeerd. Heb je nog nooit gesoldeerd? dan is dit een goed moment om het te gaan leren. Het is niet erg ingewikkeld maar het is wel belangrijk dat het veilig gedaan wordt. Vraag daarom de dichtstbijzijnde begeleider om een (veiligheids)instructie en demonstratie. Zegt deze “dit heb ik ook nog nooit gedaan”? Zoek dan een andere. Hier link is een youtube tutorial (engels) over solderen als je de uitleg nog even rustig wilt doornemen.

LET OP: de eerste keer gaat je soldeerwerk waarschijnlijk geen schoonheidsprijs winnen, ook kan het voorkomen dat je fout(jes) maakt waardoor de dobbelsteen uiteindelijk niet werkt. Dit is niet erg! Je kunt deze kit beschouwen als oefenmateriaal om beter te worden in de kunst van het solderen dan je voorheen was.

Hoewel je de meeste onderdelen gewoon in willekeurige volgorde op de goede plaats op het bord kan doen moeten de lampjes er in voordat je de knopjes erop zet, de knopjes zitten namelijk aan de onderkant (zie afbeelding) over het punt heen waar de lampjes vast worden gemaakt.

Het is ook aan te raden de chip er pas in te doen na de knopjes, bij het vastzetten van 1 van de knopjes heb je namelijk een groot risico dat je hele hete soldeerbout tegen de chip aan komt en dan kan deze stuk gaan.

In je pakketje zitten verschillende weerstanden die je allemaal gebruikt, je kunt het verschil zien aan de kleurtjes die op het plastic stukje zit.

Je hebt:
10 K (bruin zwart oranje goud)
470 K ( geel paars geel goud)
220 K ( rood rood geel goud)
2,7K ( rood paars rood goud)
47 K ( geel paars oranje goud)

Op het bordje (zie afbeelding) zijn de plekken waar de weerstanden moeten komen genummerd met R1 t/m R

R1 = 470k
R2 = 220k
R3 = 2,7k
R4 = 2,7k
R5 = 10k
R6 = 2,7k
R7 = 47k
R8 = 2,7k

Voor de weerstanden maakt het niet uit hoe om ze in het bord zitten. Ook bij de kleine condensator (er is er maar eentje) maakt het niet uit hoe om je hem monteerd. De andere onderdelen hebben wel een bepaalde oriëntatie (dus als je ze verkeerd om zet dan werkt je dobbelsteen niet). Hiervoor kun je het bord als leidraad gebruiken.

• De ledlampjes hebben een platte zijde, steek het lapje er zo in dat de platte zijde op het platte stuk op de tekening zit. De kant met de platte zijde is de (-), ook wel 'kathode' genoemd (nog uit het buizen tijdperk overgebleven). Dit is ook van de twee draden de kortste draad.

• De chip heeft een inkeping, zowel op op de chip zelf als op het voetje - die komen als het goed is weer overeen met de inkeping op de tekening. Soldeer altijd eerst het voetje vast, dan kan de chip er later in worden gezet. Chips houden niet van warmte, vandaar!

• De diodes zijn kleine (glazen) cylindertjes. Het typenummer is 1N4148, mocht je dat interessant vinden. Zehebben een zwarte streep, deze moet op de zelfde kant zitten als de witte streep op het bord. Door een diode kan stroom maar een kant op lopen. De (-) kant wordt aangegeven door het streepje

• De spanningsregelaar heeft drie pootjes. Hij heeft duidelijk een bolle en platte kant net als T1 op het bord.

• De draden van de batterijclip kun je eerst door de eerste gaatjes steken en vervolgens in de tweede gaatjes vastsolderen. Hierdoor blijft de kabel goed zitten wanneer je er per ongeluk aan trekt (dit noem je 'trekontlasting') Let bij het aansluiten van de draden op (+) en (–): rood gaat op de (+) en zwart op de (–).
  

Als je alle onderdelen op de juiste manier op je bord hebt gesoldeerd is het tijd om te kijken of de dobbelsteen het doet. Sluit de 9V batterij aan het bordje en als het goed is gaan er nu wat lampjes banden. Je bediend de dobbelsteen door op de knopjes onder het bord te drukken.